Hủy kết quả đấu giá tài sản thi Hành án: Vướng mắc từ thực tiễn

 28/4/2023

Hiện nay pháp luật THADS chưa có hướng dẫn cụ thể về thủ tục giải quyết yêu cầu hủy kết quả đấu giá, hủy giao kết hợp đồng hoặc hủy hợp đồng mua bán tài sản đấu giá tại Tòa án dẫn đến chấp hành viên và các cơ quan THADS còn lúng túng trong quá trình thực hiện.

Theo quy định tại Điều 102 Luật THADS và Điều 72 Luật Đấu giá tài sản (ĐGTS), bên cạnh việc hủy kết quả ĐGTS theo thỏa thuận thì còn có những trường hợp hủy kết quả đấu giá do hợp đồng dịch vụ ĐGTS, hợp đồng mua bán tài sản đấu giá bịTòa án tuyên vô hiệu hoặc hợp đồng dịch vụ ĐGTS bị hủy bỏ. Người mua được tàisản bán đấu giá, chấp hành viên có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp về kết quả bán ĐGTS, nếu có căn cứ chứng minh có vi phạm trong quá trình bán ĐGTS (khoản 6 Điều 33 Luật ĐGTS). Khoản 13 Điều 26 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (BLTTDS năm 2015) quy định tranh chấp về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Tranh chấp về kết quả bán ĐGTS, thanh toán phí tổn đăng ký mua tài sản bán đấu giá theo quy định của pháp luật về THADS. Do đó, nếu không có sự thỏa thuận về thẩm quyền hủy kết quả bán đấu giá thì Tòa án có thẩm quyền là Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc nơi bị đơn có trụ sở nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 39 BLTTDS. Đối với việc hủy hợp đồng mua bán tài sản đấu giá, theo quy định tại khoản 3 Điều 26 BLTTDS năm 2015 thì tranh chấp về giao dịch dân sự, hợp đồng dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Đối với các tranh chấp liên quan đến hợp đồng mua bán tài sản đấu giá, căn cứ vào chủ thể tham gia ký kết hợp đồng mua bán thì chấp hành viên, người mua trúng đấu giá, tổ chức đấu giá (trong trường hợp họ tham gia ký kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá) được yêu cầu Tòa án hủy hợp đồng mua bán tài sản bán đấu giá. Trong thực tiễn, việc hủy kết quả bán đấu giá, hủy giao kết hợp đồng hoặc hủy hợp đồng mua bán tài sản THA tại Tòa án còn gặp một số vướng mắc. Thứ nhất, thời hạn Tòa án xem xét, giải quyết các tranh chấp kéo dài: Theo quy định tại Điều 203 BLTTDS năm 2015 thì thời hạn giải quyết các tranh chấp tại Điều 26 BLTTDS năm 2015 là 04 tháng trường hợp cần gia hạn thì cũng không quá 02 tháng, tuy nhiên trên thực tế thì các việc tranh chấp liên quan đến kết quả bán đấu giá thường bị kéo dài, làm ảnh hưởng đến hoạt động THA. Do đó, riêng đối với các tranh chấp liên quan đến hoạt động THA nói chung, tài sản THA nói riêng, nên chăng cần có một cơ chế giải quyết phù hợp hơn về mặt thời gian để đảm bảo hiệu quả THA. Thứ hai, cần có hướng dẫn cụ thể về thủ tục giải quyết yêu cầu hủy kết quả đấu giá tại Tòa án: Hiện nay pháp luật THADS chưa có hướng dẫn cụ thể về thủ tục giải quyết yêu cầu hủy kết quả đấu giá, hủy giao kết hợp đồng hoặc hủy hợp đồng mua bán tài sản đấu giá tại Tòa án dẫn đến chấp hành viên và các cơ quan THADS còn lúng túng trong quá trình thực hiện. Do đó, cần hướng dẫn cụ thể hơn về những vấn đề mà chấp hành viên cần lưu ý khi tham gia giải quyết các vụ việc liên quan đến hủy kết quả đấu giá, hủy giao kết hợp đồng, hủy hợp đồng mua bán tài sản như: việc giao nộp các tài liệu, chứng cứ cho Tòa án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan THADS; việc yêu cầu Tòa án làm rõ vi phạm (nếu có) liên quan đến trình tự, thủ tục THA hay liên quan đến trình tự, thủ tục đấu giá để Tòa án có cơ sở xác định trách nhiệm của các bên nếu có hậu quả xảy ra... Thứ ba, việc xem xét giải quyết vụ việc của Tòa án: Trong quá trình xem xét giải quyết vụ việc, vẫn mộtsố trường hợpTòa án đã không xem xét giải quyết toàn diện các vấn đề có liên quan, làm ảnh hưởng đến hoạt động THA. Để hạn chế các bất lợi cho cơ quan THADS trong việc hủy kết quả bán đấu giá, chấp hành viên và cơ quan THADS khi ký hợp đồng dịch vụ ĐGTS, hợp đồng mua bán tài sản phải tuân thủ đầy đủ các quy định về hình thức hợp đồng; thỏa thuận kỹ các điều khoản nội dung hợp đồng, nhất là các điều khoản về thời hạn thực hiện hợp đồng hoặc điều kiện đơn phương chấm dứt hợp đồng. Mặt khác, cơ quan THADS tham gia hợp đồng dịch vụ ĐGTS và hợp đồng mua bán tài sản với tư cách là chủ thể của quan hệ dân sự. Do đó, đòi hỏi các cơ quan THADS cũng phải tuân thủ nghiêm các điều khoản trong hợp đồng. Trong trường hợp chưa thể giao tài sản cho người mua trúng đấu giá đúng thời hạn thì các bên cũng cần đàm phán và gia hạn hợp đồng, tránh tình trạng làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người mua được tài sản đấu giá. 

ThS. HoàngThị Thanh Hoa

Bài đăng trên báo Pháp luật Việt Nam ngày 4/5/2023

https://photo-cms-baophapluat.epicdn.me/Uploaded/2023/athlraqhpghat/2023_04_28/pdf-1182023-5701.pdf